Του Χρήστου Γιαννούκα , Εκπαιδευτή Οδήγηση και Κυκλοφοριακής Αγωγής, Συμβούλου Οδικής Ασφάλειας.

Η οδήγηση μετά από την κατανάλωση αλκοόλ είναι από τις πλέον επικίνδυνες συμπεριφορές των νέων στην Ελλάδα. Αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι στις ηλικίες 19-39 ετών η πρώτη αιτία θανάτου είναι τα τροχαία δυστυχήματα, στο 50% των οποίων οι οδηγοί βρίσκονταν υπό την επήρεια αλκοόλ ή άλλων ουσιών. Αν και οι περισσότεροι νέοι έχουν ακούσει για τους κινδύνους που εγκυμονεί ο συνδυασμός αλκοόλ και οδήγησης, φαίνεται να τους αγνοούν. Έτσι συχνά εμπλέκονται σε πολυάριθμα τροχαία συμβάντα που κοστίζουν ανθρώπινες ζωές. 

Πώς όμως το αλκοόλ δρα στον εγκέφαλο και καθιστά τον οδηγό επικίνδυνο τόσο για τον εαυτό του όσο και για τους άλλους; 

Πρώτα πρώτα θα πρέπει να εστιάσουμε στο γεγονός ότι η οδήγηση είναι μια ιδιαίτερα σύνθετη διαδικασία που προϋποθέτει ο οδηγός να έχει τη μέγιστη αντιληπτική  ικανότητα και την πλήρη επίγνωση των όσων συμβαίνουν στο οδόστρωμα. Υπολογίζεται μάλιστα ότι ο εγκέφαλος ενός οδηγού επεξεργάζεται περίπου 300 πληροφορίες το λεπτό. Όταν όμως καταναλώσει συγκεκριμένη ποσότητα αλκοόλ όλα γίνονται πιο δύσκολα. Το αλκοόλ δημιουργεί μεν ένα αίσθημα ευφορίας δρα δε ως κατασταλτικό για τον εγκέφαλο. Ειδικότερα, αυξάνει τον χρόνο αντίδρασης του οδηγού εμποδίζοντας τον να αναγνωρίσει τον κίνδυνο έγκαιρα μειώνοντας έτσι την εγρήγορση και τα αντανακλαστικά του. Δυσχεραίνεται κατ’ αυτόν τον τρόπο ο συντονισμός αισθήσεων και εγκεφάλου, ενώ περιορίζεται και η πλευρική όραση. Το αλκοόλ δίνει επίσης μια αίσθηση υπερεκτίμησης των δυνατοτήτων του οδηγού και μειώνει την κρίση του. 

Όλα τα παραπάνω έχουν ως λογικό επακόλουθο τη συσσώρευση λαθών κατά την οδήγηση που μπορούν να αποβούν μοιραία. Η ανάπτυξη υψηλής ταχύτητας, η παραβίαση των φωτεινών σηματοδοτών και της σήμανσης γενικότερα είναι κάποια μόνο από αυτά τα λάθη που οδηγούν σε τροχαία δυστυχήματα. 

Ποιο είναι όμως το επιτρεπτό όριο αλκοόλ, η υπέρβαση του οποίου καθιστά την οδήγηση απαγορευτική; Στην Ελλάδα ο νόμος ορίζει ως επιτρεπτό όριο τα 0,5g/L αίματος που ισοδυναμούν με 0,25g/L εκπνεόμενου αέρα στο αλκοτέστ της Τροχαίας (το οποίο αλλάζει σε 0,2g/L αίματος όταν αφορά νέους οδηγούς.) Σύμφωνα με έρευνες το να έχει κανείς συγκέντρωση αλκοόλ στο αίμα ίση με το διπλάσιο του ορίου (να έχει πιει π.χ. 3-4 μπύρες ή ποτήρια κρασί) αυξάνει την πιθανότητα τροχαίου δυστυχήματος κατά 7 περίπου φορές. 

Για τους λόγους αυτούς ο αναμορφωμένος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας προβλέπει βαρύτερες κυρώσεις από ό, τι στο παρελθόν για την υπέρβαση του επιτρεπτού ορίου αλκοόλ κατά την οδήγηση. Συγκεκριμένα, ο παραβάτης μπορεί να τιμωρηθεί με χρηματική ποινή, να του αφαιρεθεί το δίπλωμα ή τα στοιχεία του αυτοκινήτου και υπό συνθήκες μπορεί η ποινή να είναι φυλάκιση έως 3 έτη. Αν μάλιστα προκαλέσει τροχαίο δυστύχημα μπορεί να του επιβληθεί κάθειρξη τουλάχιστον 10 ετών ή ακόμη και ισόβια αν προκλήθηκε θάνατος μεγάλου αριθμού ανθρώπων. Πολύ σημαντικό είναι το γεγονός ότι ευθύνη φέρει πλέον και ο συνοδηγός ο οποίος δεν πρέπει να επιτρέψει στον οδηγό να χρησιμοποιήσει το όχημα αν έχει πιει. Αλλιώς δε θα πρέπει να μπει στο όχημα και να ενημερώσει αμέσως την Τροχαία. Σε αντίθετη περίπτωση, αν δηλαδή επιβαίνει στο όχημα, μπορεί να του καταλογιστεί συνυπευθυνότητα σε ενδεχόμενο τροχαίο συμβάν.

Η αυστηροποίηση των ποινών όπως και η εντατικοποίηση των ελέγχων της Τροχαίας θα μπορούσαν να επιφέρουν μέσω του σωφρονιστικού τους χαρακτήρα μείωση των τροχαίων δυστυχημάτων που οφείλονται στο αλκοόλ. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι όλα ξεκινούν από το άτομο και την Οδική Παιδεία που θα πρέπει να αποκτήσει προκειμένου να μη συνδυάζει ποτέ το αλκοόλ με την οδήγηση. Επειδή ακριβώς μιλάμε για νέους ανθρώπους είναι σημαντικό από τα σχολεία να παρέχεται ενημέρωση, συμβουλές για ασφαλή οδήγηση αλλά και να γίνονται ειδικά σεμινάρια από αρμόδιους φορείς και Εκπαιδευτές Οδήγησης & Κυκλοφοριακής Αγωγής που φέρουν γνώση επί του θέματος, όπου να προβάλλονται οι ολέθριες επιπτώσεις της οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ. Οι νέοι θα πρέπει πραγματικά να αντιληφθούν τους κινδύνους και μέσω βιωματικών δραστηριοτήτων να μυηθούν στην ασφαλή οδήγηση. Προφανώς η ένταξη του μαθήματος της Κυκλοφοριακής Αγωγής ως υποχρεωτικό μάθημα στο σχολείο είναι επιτακτική ανάγκη. Στο σημείο αυτό θα ήταν παράλειψη να μην αναφερθεί ο ρόλος της οικογένειας στη γαλούχηση του παιδιού και του εφήβου με τις αξίες της υπευθυνότητας και της σύνεσης κατά την οδήγηση, καθώς οι νέοι πολύ συχνά υιοθετούν συμπεριφορές του στενού τους περιβάλλοντος.

Συμπεραίνουμε λοιπόν πως αλκοόλ και οδήγηση δε θα πρέπει να συνδυάζονται σε καμιά περίπτωση. Όταν οδηγούμε δεν πίνουμε.Είναι επιτακτική ανάγκη να τηρήσουμε τα παραπάνω ώστε να μη χαθούν άλλοι νέοι άνθρωποι στην άσφαλτο.

Share: