Του Βασίλη Ασημακόπουλου*

Το ΟΧΙ της 28ης Οκτωβρίου, το Πατριωτικό Αντιφασιστικό ΟΧΙ της Ελλάδας ήταν η εξαίρεση στην ευρωπαϊκή κανονικότητα της εποχής

Την πιο σκοτεινή ώρα στην Ευρώπη, την περίοδο που η μαύρη αντίδραση με την πλέον εγκληματική και απεχθή μορφή της είχε σκεπάσει το μεγαλύτερο μέρος του ηπειρωτικού της τμήματος. Είτε γιατί σε ορισμένες περιπτώσεις ο στρατός των δυνάμεων του Άξονα επικράτησε πολύ εύκολα επί του πεδίου, είτε γιατί σε άλλες περιπτώσεις χώρες προσχώρησαν οικειοθελώς στο πλευρό των φασιστικών-ναζιστικών δυνάμεων. Σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ ήταν ακόμα ουδέτερες και η Σοβιετική Ένωση για τακτικούς διπλωματικούς λόγους, είχε ακόμα σύμφωνο μη επίθεσης με τη Γερμανία. Σε μια περίοδο που η κατάσταση στο γειτονικό περίγυρο ήταν η ακόλουθη : Ρουμανία και Βουλγαρία είχαν προσχωρήσει στο πλευρό των δυνάμεων του Άξονα, η Αλβανία είχε ουσιαστικά καταλυθεί από την Ιταλία, η Γιουγκοσλαβία βρισκόταν σε εσωτερική σύγκρουση και η Τουρκία στο ρόλο του επιτήδειου ουδέτερου, που θα τον επισημοποιήσει με τη υπογραφή του συμφώνου με την Γερμανία τον Ιούνιο του 1941. Έχει σημασία να κατανοούμε την ιστορική στιγμή και να μην την βλέπουμε με τα διδάγματα της εκ των υστέρων σοφίας, όταν έχουμε δει δηλαδή το έργο. Ο αντιφασισμός, ηγεμονική ιδεολογία το 1945, δεν ήταν καθόλου κυρίαρχος το 1940 στην Ευρώπη με όρους απολύτως υλικούς, αλλά και ιδεολογικούς. 

Γι’ αυτό το ΟΧΙ της 28ης Οκτωβρίου, το Πατριωτικό Αντιφασιστικό ΟΧΙ της Ελλάδας ήταν η εξαίρεση στην ευρωπαϊκή κανονικότητα της εποχής. Και όχι ο κανόνας. Είναι η τιμή και η δόξα του λαού μας, της γενιάς που πολέμησε, που μάτωσε. Οι εικόνες με τα κρυοπαγήματα μας δείχθουν τη φρίκη του πολέμου. Και ήταν αυτό, το καθολικό παλλαϊκό πνεύμα του ΟΧΙ, που γέννησε την επική ελληνική Εθνική Αντίσταση. Καθόλου τυχαία η 28η Οκτωβρίου άρχισε να εορτάζεται αντιστασιακά, ήδη από την 28η Οκτωβρίου 1941, την 1η δημόσια εμφάνιση του ΕΑΜ που είχε ιδρυθεί ένα μόλις μήνα πριν.  

Όπως δεν ήταν ίδια η εμπειρία όλων των ευρωπαϊκών κοινωνιών την περίοδο 1938-1941, έτσι δεν ήταν κοινή η εμπειρία των ευρωπαϊκών κοινωνιών στα χρόνια της ναζιστικής κυριαρχίας και κατοχής. Άλλες κοινωνίες είπαν ΟΧΙ, πολέμησαν και στη συνέχεια αντιστάθηκαν και άλλες κοινωνίες δεν πολέμησαν ή πολέμησαν τυπικά, συνθηκολόγησαν, αποδέχθηκαν την ήττα και δεν αντιστάθηκαν. Άλλες ανέπτυξαν αντιστασιακό κίνημα από 1942-3 και μετά.  

Ο ελληνικός λαός ανήκει σε εκείνους τους λαούς-έθνη που πολέμησε ενάντια στο φασισμό-ναζισμό και στη συνέχεια αντιστάθηκε με όλες τους τις δυνάμεις και από την 1η στιγμή, την 1η ώρα. Και πλήρωσε βαρύτατο τίμημα για την νίκη του αντιφασισμού το 1945 και την οριστική συντριβή του ναζισμού. Γι’ αυτό τιμάμε την 28η Οκτωβρίου. Την έναρξη του πολέμου, που άλλοι δεν την τιμούν. Γιατί δεν έχουν την εμπειρία του έμπρακτου λαϊκού πατριωτικού αντιφασισμού την πιο σκοτεινή ώρα. 

Κάποιοι/ες τώρα, μεταεθνικοί/ες αναπαράγουν το απίθανο ανιστορικό σχήμα «γιατί να εορτάζουμε την έναρξη και όχι τη λήξη ;», ή την εναλλακτική του εκδοχή «είμαστε η μόνη χώρα που τιμάμε την έναρξη του πολέμου και όχι τη λήξη». Και αισθάνονται μια δυσανεξία για την 28η Οκτωβρίου και τη διατήρηση της παλλαϊκής της αποδοχής και συγκίνησης, 80 χρόνια μετά, μέσα στην πολιτική τους κορεκτίλα όπως την φαντασιώνονται, εκείνην των μικροευρωπαίων μεταπρατών. 

Η 28η Οκτωβρίου, είναι η πατριωτική-αντιφασιστική στιγμή και δόξα του λαού μας. Η μνήμη των ανθρώπων, ανδρών και γυναικών, που πολέμησαν, που πάλεψαν, θα μείνει αιώνια και το παράδειγμά τους φωτεινό. Όσο ο αγώνας για την ελευθερία και την αξιοπρέπεια θα έχει νόημα στις κοινωνίες των ανθρώπων.

Ο Βασίλης Ασημακόπουλος είναι δικηγόρος, διδάκτωρ Πολιτικής Κοινωνιολογίας

Share: