Της Λένας Πεπονή*

Η πανδημία έχει προκαλέσει αναμφισβήτητα κοσμογονικές  αλλαγές σε προσωπικό, κοινωνικό,  πολιτικό- οικονομικό επίπεδο σε παγκόσμια κλίμακα. Δοκιμάζονται οι ψυχο-συναισθηματικές μας αντοχές ( και όχι μόνο)  για μεγάλο χρονικό διάστημα και καλούμαστε να προσαρμοστούμε σε πρωτόγνωρες καταστάσεις που απαιτούν γρήγορες και επιβαλλόμενες αλλαγές σε όλους τους τομείς της καθημερινότητα μας.  Η αίσθηση, οτι απειλείται και κινδυνεύει άμεσα η δικιά μας ζωή και των αγαπημένων μας, μπορεί να οδηγήσει στην εκδήλωση ψυχοσωματικών συμπτωμάτων, όπως  εκνευρισμό, ξεσπάσματα θυμού, άγχος, φόβους, αυπνείες, σωματικά προβλήματα κλπ. τα οποία  διογκώνονται  με την κοινωνική απομόνωση και την αβεβαιότητα που επικρατεί σε όλη την ανθρωπότητα. Σίγουρα, διανύουμε  μια μακρόχρονη περίοδο βαθιάς κρίσης , η οποία απαιτεί  συναισθηματική ανθεκτικότητα και σταθερότητα, για να παραμείνουμε ψυχικά και σωματικά υγιείς,   έτσι ώστε  να ανταποκριθούμε επαρκώς στους διαφορετικούς μας  ρόλους, οικογενειακούς, εργασιακούς, κοινωνικούς, συντροφικούς, κ.λ.π

   Δεν υπάρχει αμφιβολία, οτι η πανδημία έφερε στην επιφάνεια την “ κορυφή του παγόβουνου” και μαζί αναδύθηκαν θέματα που υπόβοσκαν όπως , μοναξιά, ανασφάλεια, δυσκολίες σε συντροφικές/οικογενειακές σχέσεις, επαγγελματική αβεβαιότητα, μπλοκαρισμένα συναισθήματα, προσωπικά αδιέξοδα.  Σύμφωνα με πρόσφατες  επιστημονικές έρευνες, η αίσθηση οτι χάνουμε τον έλεγχο της ζωή μας  και τα σταθερά κεκτημένα μας,  καθώς και η ανασφάλεια για το αβέβαιο μέλλον, βάλλουν τον ψυχισμό μας και επιφέρουν ψυχολογικές επιβαρύνσεις που δεν  γίνεται να τις αγνοήσουμε. Είναι σημαντικό λοιπόν, να επιλέγουμε αξιόπιστες πηγές πληροφόρησης, οι οποίες δεν σπέρνουν τον πανικό και τον φόβο, ώστε να μην επιβαρυνόμαστε ψυχικά ακόμη περισσότερο.

   Όλη αυτή η απρόσμενη ανατροπή της καθημερινότητας μας καθώς και η διαχείριση της, δεν είναι καθόλου εύκολη για τον ψυχισμό μας. Πολύ πιθανόν  να  χρειάζεται να επαναξιολογήσουμε, το πόσο σημαντικές και ουσιαστικές είναι οι υφιστάμενες σχέσεις μας  στον εργασιακό, οικογενειακό, κοινωνικό μας περίγυρο, ή κατά πόσο αυτές οι σχέσεις είναι συνήθεια ρουτίνας, συμβιβασμών ή βολέματος. Το ελπιδοφόρο κομμάτι αυτής της πρωτόγνωρης εμπειρίας που ζούμε  είναι, πως μπορεί  να δημιουργηθεί μια ακούσια και αφυπνιστική συνθήκη, που μας αναγκάζει να σκεφτούμε, πως  επιθυμούμε πραγματικά να είναι η ζωή μας  στο εδώ και τώρα ?

Και τελικά, ποιες από τις πραγματικές μας ανάγκες και επιθυμίες έχουμε αφήσει σε εκκρεμότητα, έχοντας πάντα την ψευδαίσθηση πως έχουμε περιθώρια χρόνου μπροστά μας ?

ΒΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΜΑΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ

Προτού επανέλθουμε στον συνηθισμένο “καλπασμό μας”, ας αναλογιστούμε,  πως μπορούμε να ενισχύσουμε την ψυχική μας ανθεκτικότητα, απαντώντας με ειλικρίνεια  στον εαυτόν μας :

1. Μου επιτρέπω να ακούω τα  αυθεντικά συναισθήματα μου, χωρίς κριτική.

Η αναγνώριση και η αποδοχή των όποιων αρνητικών συναισθημάτων μου, μπορεί να “χτίσει”  ψυχική ανθεκτικότητα, η οποία αναπτύσσεται κυρίως  μέσα από την αξιοποίηση δύσκολων καταστάσεων  που μας κάνουν  τελικά πιο δυνατούς και ευπροσάρμοστους..  

Ποιές  σημαντικές ανάγκες και επιθυμίες μου  αναδύθηκαν στην καραντίνα ?

  • τι με μπλοκάρει και με ακινητοποιεί να τις προσπαθήσω?
  •  τι με εκφράζει και με  κινητοποιεί αν τις προσπαθήσω?

2.  Είμαι σε επαφή με την αυτοεκτίμηση  και τα δυνατά κομμάτια μου, που με στηρίζουν να 

     ανταπεξέρχομαι στις όποιες δυσκολίες μου.

  • Ποιες είναι οι εσωτερικές μου ποιότητες , χαρακτηριστικά, ιδιότητες , αξίες που  μπορούν να με βοηθήσουν στην προσαρμογή  των νέων δεδομένων ?
  • Σε ποιες δύσκολες καταστάσεις του παρελθόντος  με έχουν στηρίξει?
  • Σε ποιά θέματα και με ποιό τρόπο μπορώ να έχω control στην ζωή μου?

3. «Το μόνο που μπορείς να ελέγξεις στη ζωή είναι οι σκέψεις σου»

 Σε πρόσφατη ομιλία στο Columbia, ο νευροεπιστήμονας  Kevin Ochner ανέφερε  οτι οι σκέψεις  αναπαράγουν συναισθήματα.  Αν αντιμετωπίζουμε τις όποιες δυσκολίες ως πρόκληση προσαρμοστικότητας και αλλαγής, θα γίνουμε πιο ευέλικτοι, θα προχωρήσουμε με νέα δεδομένα και θα εξελιχθούμε ως άτομα και ως κοινωνία. Αν όμως επιλέξουμε να επικεντρωθούμε στην ανησυχία, τον φόβο, την απειλή, αυτό αναπόφευκτα μας δημιουργεί τα αντίστοιχα συναισθήματα ακινητοποίησης,  συρρίκνωσης και στασιμότητας. 

           Ποίες  αλλαγές μπορώ να ξεκινήσω σε αυτήν την φάση?

  • προσωπικές
  • επαγγελματικές
  • οικογενειακές
  • κοινωνικές
  •  Ποιο όφελος θα έχω εγώ και κατ’ επέκταση και οι γύρω μου?

4.  Σκέφτομαι  καθημερινά τουλάχιστον 4  καταστάσεις που με κάνουν να νιώθω ευγνώμων!

Χτίζοντας  βήμα- βήμα  τις εσωτερικές μας πηγές ανατροφοδότησης , θα αναπτύξουμε την ψυχική μας ανθεκτικότητα, θα μάθουμε να ισορροπήσουμε τις εσωτερικές μας φωνές με την εξωτερική πολυφωνία, γιατί αυτό τελικά αποτελεί το κλειδί για την ψυχική  και σωματική μας υγεία. 

Όπως  δίδασκε ο Ελληνας φιλόσοφος ΕΠΙΚΤΗΤΟΣ : 

                      Δεν μπορούμε  να επιλέξουμε τις εξωτερικές καταστάσεις, 

          όμως μπορούμε πάντα να επιλέγουμε το πως ανταποκρινόμαστε  σε αυτές.

* Η Λένα Πεπονή είναι ψυχοθεραπεύτρια – δραματοθεραπεύτρια (www.mycreative-therapy.gr)

Share: